Ferrans ve Powers'ın Diyaliz Hastaları İçin Yaşam Kalitesi Endeksinin Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması

Yeşim Korkut
2007 Mart - 44 (1)
DOI:
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar


Türkçe Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı Ferrans ve Powers’ın Yaşam Kalitesi Diyaliz III Endeksi adlı ölçeğinin (YKE -Diyaliz III) Türkçeleştirilmesi ve güvenirlik ile geçerlik bulgularını elde etmektir.

 

Yöntem: Örneklem birinde 31 üniversite öğrencisi ve diğerinde 31 diyaliz hastası olmak üzere iki gruptan oluşmaktadır. Hasta grubunun yaş ortalaması 45.7 olup (K=15, E=16) ortalama diyalizden geçme süresi 5.1 yıl’dır. Enfekte hastalar örnekleme dahil edilmemiştir. Öğrenci grubunun yaş ortalaması  22.7 dır (K=26, E= 5). Geçerlik çalışması için diyaliz hastalarına ayrıca sağlık kalitesini ölçen SF-36 ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır.

 

Bulgular: Güvenirlik çalışması kapsamında hem öğrenci grubu, hem de SSK’ya bağlı bir diyaliz merkezinde haftada 3 kere diyalizden geçen hastalar üzerinde YKE-Diyaliz III versiyonunun test-tekrar test uygulaması yapılmıştır. Test-tekrar test korelasyonları sırasıyla öğrenci ve diyaliz grubunda (r=.90 ve .65, p<.01) olarak bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlık kapsamında alfa değerleri öğrencilerde .90 ve hasta grubunda .92’dir. Ölçeğin yapı geçerliğini sınamak için  BDE ile korelasyonuna bakılmış ve negatif yönde bir korelasyon olduğu  görülmüştür. Ayrıca toplam YKE puanının SF-36’nın alt ölçekleri olan PF (Fiziksel eylemler), GH (Genel sağlık algısı), RP (Fiziksel sağlığa bağlı olarak rollerde engellenme), RE (Duygusal problemlere bağlı olarak rollerde engellenme), VT (Yaşam enerjisi), BP (Bedensel acı) ile pozitif yönde korelasyonları envanterin eş zaman  geçerliği hakkında bilgi vermektedir.

 

Tartışma: Elde edilen veriler, testin orijinal versiyonunda olduğu gibi kabul edilebilir düzeyde güvenirliğe (Test-tekrar test ve iç tutarlık ) sahip olduğunu göstermiştir. Ferrans ve Powers’ın Diyaliz III versiyonunun (YKE) ülkemizde artan sayıda açılan diyaliz ünitelerinde, sağlık psikolojisi alanında çalışan psikologların hastaların yaşam kalitelerini değerlendirmelerinde yararlanılabilecekleri uygun bir araç olduğu düşünülmektedir.