Kuprizon Kaynaklı Sıçan Multipl Skleroz Modelinin Doğrulanmasında Rotarod Testleri ile Miyelin Bazik Proteini Arasındaki İlişki ve Bu Parametrelerin Diyet Çinko Durumuyla İlişkisi

Sueda Ecem YILMAZ, Haluk GÜMÜŞ, Saltuk Buğra BALTACI, Gözde ACAR, Rasim MOĞULKOÇ, Abdulkerim Kasım BALTACI
2026 Cilt: 63 Sayfa:468-473
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• Takviye almayan MS gruplarında rotarod performansı bozuldu
• Takviye almayan MS gruplarında korpus kallosumdaki MBP ekspresyonu arttı
• Böylece, MS modeli rotarod testi ve MBP mRNA analizi ile doğrulandı
• Zn tedavisi, MS’te motor fonksiyon kaybını ve MBP gen ekspresyonlarını iyileştirdi
• Çinko, deneysel MS tedavisinde önemli bir molekül olabilir


Türkçe Özet

Giriş ve Amaç: Deneysel otoimmün ensefalomiyelit (DOE), insan enflamatuvar demiyelinizan hastalıklarının çalışmaları için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu modellerden en sık kullanılanların başında kuprizon modeli gelmektedir. Kuprizon modeli toksik bir demiyelinizasyon modeldir. Bu deneysel modelde en önemli sorun hayvanlarda MS oluşumunun deneysel kanıtlarla gösterilmesidir. Kuprizonla indüklenmiş sıçan MS modellerinde hastalığın oluştuğunun gösterilmesinde iki test ön plana çıkmaktadır. Bunlardan birincisi rotarod testidir. Rotarod testi son yıllarda sinir bilim alanında motor fonksiyon bozukluklarını göstermek için sıklıkla kullanılmaya başlanan bir deneysel testtir. İkincisi doku veya kan düzeyinde MBP düzeylerinin tayin edilmesidir. Bu çalışmanın amacı da, kuprizon ile indüklenmiş sıçan modelinde multipl sklerozun (MS) doğrulanmasında rotarod testlerinin ve Miyelin Temel Proteini (MBP) analizinin rolü, ayrıca bu parametrelerin diyetsel çinko durumuyla ilişkisini araştırmaktır.Yöntem: Araştırma protokolü lokal hayvan deneyleri etik kurul tarafından onaylandı. Kırk altı yetişkin erkek Wistar sıçanı beş gruba ayrıldı. Grup  1 ve 2’ye karboksimetilselüloz (CMC) çözeltisi verildi. Grup  3, 4 ve 5’te, sekiz hafta boyunca günlük olarak CMC çözeltisi içinde kuprizon (yem alımının %1’i) gavaj yoluyla verilerek MS indüklendi. Grup  4’e çinko eksikliği olan diyet uygulanırken, Grup 5’e günlük intraperitoneal çinko sülfat takviyesi yapıldı. Hayvanlarda MBP gen ekspresyonu, Gerçek Zamanlı PCR yöntemiyle belirlendi.
Bulgular: Sonuçlar, MS indüklenmiş sıçanların (Grup  3 ve 4) diğer gruplara göre anlamlı derecede daha kısa rotarod düşme süreleri ve daha yüksek korpus kallozum MBP gen ekspresyonu sergilediğini gösterdi (p<0,05). Özellikle, Grup 5’teki çinko takviyesinin bu etkileri tersine çevirdiği gözlendi (p<0,05).
Sonuç: Bu bulgular, sekiz haftalık kuprizon uygulamasının sıçanlarda MS benzeri bir durum indüklediğini ve çinko takviyesinin bu MS semptomlarını etkili bir şekilde hafiflettiğini doğrulamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Çinko, korpus kallozum, kuprizon, multipl skleroz, miyelin