Bipolar Bozukluk Manik Dönemde İdrarda Likit Kromatografi-Kütle Spektrometre Tabanlı Metabolik Profilleme

Talha AĞAÇ, Metin DEMİREL, Fatmanur KÖKTAŞOĞLU, Halime DULUN AĞAÇ, Şahabettin SELEK, Mustafa SOLMAZ
2026 Cilt: 63 Sayfa:426-430
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• Likit kromatografi-kütle spectrometre analizi manik atağı ayırt edebilir
• İdrar metabolomic profili, manide potansiyel biyobelirteç sunabilir
• Fosfatidilkolin türevleri, manik dönem biyobelirteci adayı olabilir


Türkçe Özet

Giriş ve Amaç: Bipolar bozukluk, yineleyen mani ve depresyon ataklarıyla seyreden karmaşık bir psikiyatrik hastalıktır. Yaygın olmasına rağmen, altta yatan patofizyolojisi hâlâ tam olarak anlaşılamamıştır ve tanı için nesnel biyobelirteçler bulunmamaktadır. Metabolomiks, belirli duygudurum dönemleriyle ilişkili biyolojik değişiklikleri araştırmak için umut verici bir yaklaşımdır. Bu çalışma, manik fazdaki bipolar bozukluğu olan hastalar ile sağlıklı kontrol grubu arasındaki idrar metabolomundaki farklılıkları araştırmayı amaçlamıştır.Yöntem: İdrar örnekleri, 22 manik bipolar bozukluk hastasından ve 31 sağlıklı kontrolden toplanmıştır. Örnekler Ultra Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografi Kütle Spektrometresi kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler MZmine ve TidyMass kullanılarak işlenmiştir. Ardından MetaboAnalyst 5.0’da istatistiksel ve çok değişkenli analizlere tabi tutulmuştur. Önemli Kat Değişimi gösteren metabolitler daha sonra Alıcı İşletim Karakteristiği analizi kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: İki fosfatidilkolin türevi olan 1.2-dioleoyl-sn-glycero-3-fosfatidilkolin ve 1-stearoyl-2-linoleoyl-sn-glycero-3-fosfokolin düzeyleri manik grupta önemli ölçüde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Alıcı İşletim Karakteristiği analizi, bu metabolitlerin ayrı ayrı değerlendirildiğinde sınırlı ayırt edici performansa sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Sonuç: Bulgular, bipolar bozukluğun manik evresinin idrar lipidiyle ilişkili metabolitlerdeki değişikliklerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Tanımlanan metabolitler tek tek bakıldığında tanı değeri açısından sınırlı olsa da bipolar bozuklukla ilişkili evreye özgü metabolik değişiklikleri yansıtma potansiyeline sahiptir. Bu öncü sonuçlar, farklı duygudurum dönemlerini içeren daha geniş çaplı uzunlamasına çalışmalarla daha ayrıntılı araştırılmayı gerektirmektedir.
Anahtar Sözcükler: Bipolar bozukluk, biyobelirteç, idrar analizi, kütle