Optik Sinir ve Omurilik Tutulumu Baskın Otoimmün İnflamatuvar Demiyelinizan Bozukluklarda Aquaporin-1 Antikorları

Erdem TÜZÜN, Eleni KARACHALIOU, Maria PECHLIVANIDOU, Dimitrios TZANETAKOS, Cem İsmail KÜÇÜKALİ, Vuslat YILMAZ, Zerrin KARAASLAN, Elif ŞANLI, Recai TÜRKOĞLU, Murat KÜRTÜNCÜ, Tuncay GÜNDÜZ, Aliki PAPAKONSTANTINOU, Christos STERGIOU, Sotirios GIANNOPOULOS, Georgios TSIVGOULIS, John TZARTOS
2026 Cilt: 63 Sayfa:375-379
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• AQP1 antikorları optik sinir ve omurilik demiyelinizasyonunda saptandı
• AQP1 antikorları rekürren enflamatuvar optik nöropatide ilk kez gösterildi
• AQP1 antikorları, optik-spinal tutulum baskın MS alt grubunda görülebilir


Türkçe Özet

Giriş ve Amaç: Nöromiyelit optika spektrum bozukluğu (NMOSD) hastalarında ve omurilik tutulumu ağırlıklı bazı multipl skleroz (MS) olgularında astrositik aquaporin-1’in (AQP-1) hücre dışı alanını hedefleyen antikorlar bildirilmiştir. Amacımız, daha geniş bir otoimmün enflamatuvar demiyelinizan merkezi sinir sistemi (MSS) bozuklukları spektrumunda AQP1’e karşı antikorların (AQP1-Abs) prevalansını ve klinik ilişkilerini belirlemektir.Yöntem: NMOSD’li hastalardan (n=30), tekrarlayan enflamatuvar optik nöropatili (RION) hastalardan (n=15), tekrarlayan ve düzelen MS’li (RRMS) hastalardan (n=69), bunların 10’unda optik nörit ve/veya kısa segment miyelit bulunan hastalardan ve sağlıklı kontrollerden (n=36) alınan serumlarda, AQP1 antikorlarının varlığı ELISA ile aquaporin-4 (AQP4-Abs) ve miyelin oligodendrosit glikoproteini (MOG) antikorları ise hücre-bazlı testler (CBA) ile tarandı.
Bulgular: Optik nörit ve/veya miyelitli hastaların %11’inde AQP1 antikorları saptandı [NMOSD’nin %6,7’sinde, RION’un %13,3’ünde ve optik nörit ve/veya kısa segment miyelitli RRMS’nin %20’sinde]. Optik nörit ve/veya kısa segment miyelit olmayan RRMS hastalarında ve sağlıklı kontrollerde AQP1 antikorları bulunmadı. Manyetik rezonans (MR) görüntülemede lezyon dağılımı nedeniyle Barkhof kriterlerini karşılayan iki AQP1 antikoru pozitif RRMS hastası, ≥4 kısa segment miyelit ve/veya optik nörit atağı geçirmişti.
Sonuç: AQP1 antikorları, optik sinir ve omurilik tutulumunu vurgulayan otoimmün enflamatuvar demiyelinizan merkezi sinir sistemi bozukluklarında nadiren saptanmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Aquaporin-1, nöromiyelit, multipl skleroz, antikor,