Giriş ve Amaç: Depremler sık görülen ve yıkıcı felaketlerdir. Bu bakımdan depremler, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) olmak üzere önemli fiziksel ve psikiyatrik olumsuzluklara neden olmaktadır. Yazarların bilgisine göre bu çalışma, doğal afet sonrasında kurum bakımda büyüyen ergenlerde TSSB’yi araştıran ilk çalışmadır.Yöntem: Kurum bakımında kalan 48 ve ailesiyle yaşayan 54 12-18 yaş arası ergen çalışmaya katıldı. İlk görüşmeler depremden bir ay sonra yapıldı ve takip görüşmesi ilk görüşmeden üç ay sonra yapıldı. Değerlendirme araçları arasında Çocukluk Çağı Travma Anketi (CTQ), Çocukların TSSB Tepki İndeksi ve Okul Çağındaki Çocuklar için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Programı yer alıyordu.
Bulgular: Ailesiyle yaşayan ergenlerde TSSB şiddeti anlamlı ölçüde azalmışken (t=3,986, p <0,001), yatılı bakım alan ergenlerde anlamlı bir değişiklik görülmemiştir (t=0,584, p=0,563). Ailesiyle yaşayan ergenlerde eşlik eden psikiyatrik bozukluklar daha az görülmüştür (χ²=18,785, p=0,001). İki grup arasında toplam CTQ puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmazken (z=-0,417, p=0,677), alt ölçeklerde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Geriye doğru ikili lojistik regresyon, azalmış fiziksel ihmalin istatistiki olarak anlamlı bir TSSB belirleyicisi olduğunu göstermiş olup (p=0,024) artmış cinsel istismarın istatistiki olarak anlamlı olmamakla birlikte (p=0,075) TSSB’yi öngörme konusunda önemli olduğunu göstermiştir.
Sonuç: Kurum bakımdaki ergenlerde, ailesiyle yaşayan ergenlere göre daha ısrarcı TSSB belirtileri, çocukluk döneminde daha fazla olumsuz yaşantı ve daha yüksek miktarda psikiyatrik komorbidite görülmüştür. Fiziksel ihmalde azalmanın istatistiki olarak anlamlı bir TSSB belirleyicisi olduğu görülmüş olup, cinsel istismardaki artışın istatistiki olarak anlamlı olmamakla birlikte TSSB’yi öngörmede önemli olduğu gözlenmiştir. Zihinsel sağlık açısından kırılgan ve dezavantajlı bir grup olan kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde uygun tedbir ve tedavi seçeneklerinin netleştirilebilmesi için daha büyük örneklemli ve daha uzun takip süresi olan araştırmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Afet, deprem, kurum bakımı, TSSB