Giriş ve Amaç: Bipolar affektif bozukluğun (BAB) etiyolojisinde çevresel ve
genetik faktörler ile yaşamın ilk yıllarında kurulan ilişkilerin ve deneyimlerin
yer aldığı savunulmaktadır. BAB hastalarındaki çocukluk çağı travmaları,
bağlanma biçimleri, aleksitimi ve dissosiyatif belirtilerin sıklığının tespiti, sağlıklı
populasyonla karşılaştırılması ile çocukluk çağı travmalarının BAB ile doğrudan ve
dolaylı ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya DSM-IV TR tanı ölçütlerine göre BAB tanısı konulan ve son
2 aydır ötimik dönemde olan 100 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş
100 sağlıklı birey alındı. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Çocukluk Çağı
Travmaları Ölçeği, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Toronto Aleksitimi Ölçeği, Yakın
İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Hamilton Depresyon Ölçeği ve Young Mani
Ölçeği uygulandı.
Bulgular: BAB grubunda çocukluk çağı travmaları, güvensiz bağlanma stilleri,
dissosiyatif belirtiler ve aleksitimi özellikleri sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı
düzeyde yüksek bulunmuştur. Dissosiyasyon ile geçirilen atak sayısı arasında
pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Fiziksel istismara uğramanın daha erken hastalık
başlangıcı ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Duygusal istismar, fiziksel ihmal ve toplam
travma puanı ile dissosiyasyon arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Duygusal istismar
ve fiziksel istismar ile aleksitimi düzeyi arasında anlamlı ilişkili olduğu saptanmıştır.
Duygusal istismar ile kaçıngan bağlanma boyutu arasında ilişki olduğu saptanmıştır.
Erken başlangıçlı BAB hastalarında aleksitimi düzeyinin yüksek olduğu bulunmuştur.
BAB için ailede psikopatoloji öyküsü olması hastalık ortaya çıkışını artırıcı, dışa
dönük düşünme ve medeni durumun hastalıktan koruyucu olduğu bulunmuştur.
Sonuç: BAB’ta çocukluk çağı travmaları, bağlanma stilleri, dissosiyatif ve aleksitimi
özellikleri arasında ilişki bulunmaktadır. Çalışmamız çocukluk çağında duygusal ve
fiziksel istismara uğramanın BAB gelişimine ve hastalığın seyrine etkisi olduğunu,
klinik seyir ve tedavi süreci açısından bireyi bütüncül değerlendirmenin önemini
ortaya koymaktadır.
Anahtar Sözcükler: Aleksitimi, bağlanma, bipolar bozukluk, çocukluk çağı
travması, dissosiyasyon