Amaç: Türkiye’de ergenlerin bilişsel performansına değerlendirebilecek
yeterli ölçek bulunmadığı için bu çalışmada Sözel Olmayan Zekâ Testi-
3’ün (Test of Nonverbal Intelligence-3; TONI-3) 14–17 yaş arası güvenirlik
ve geçerlik çalışması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya 14–17 yaş aralığındaki toplam 566 çocuk dâhil
edilmiştir. Tüm katılımcılara TONI-3 testinin A formu uygulanmıştır.
Güvenirlik analizleri için test tekrar test ve paralel form uygulaması yapılmış,
geçerlilik analizleri için RSPM ve NNAT-I testi uygulaması yapılmıştır.
Bulgular: TONI-3 testinin, ortalama 0,92 güvenilirlik katsayısıyla yüksek
bir güvenirliğe sahip olduğu bulgusu elde edilmiştir. TONI-3 Testinin A
Formu ile B Formu arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin
olduğu belirlenmiştir (r=0,76, p<0,01). TONI-3 testinin ilk uygulaması
ile dört hafta sonra yapılan test tekrar uygulaması arasında ise puanlar
arasındaki korelasyon katsayısı 0,83 olarak bulunmuştur. TONI-3 Testi ile
RSPM Testi ve NNAT-I arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir
ilişkinin olduğu saptanmıştır (r=0,69, p<0,01; r=0,81, p<0,01).
Sonuç: Bu çalışma TONI-3 testinin 14–17 yaş arasında güvenirliğin ve
geçerliğin kanıtlarını ortaya koymuştur. TONI-3 testinin bu yaş grubu
içerisindeki ilk çalışmasıdır. Klinisyenlerin, klinik olarak sevk edilen
veya okulda davranış bozukluğu olduğu belirlenen çocuklarda bilişsel
yetenek değerlendirmesini bu testle pratik olarak yapabilecekleri
düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Ergenler, geçerlik ve güvenirlik, standardizasyon,
TONI-3