Amaç: Kadınlarda nöropsikiyatrik hastaların yanlış teşhis edilme olasılığı
erkeklere oranla daha fazladır. Bu farkın altında yatan olası sebeplerden
biri, sinirbilim çalışmalarında erkek farelerin dişi farelere göre daha sık
kullanılması olabilir. Nöropsikiyatrik hastalıkların temellerini anlamada
bu yaklaşımının eksiklerinin giderek daha fazla farkına varılmasıyla,
çalışmalara fon sağlayan birçok kuruluş çalışma desenine hem erkek hem
kadın deneklerin dahil edilmesini zorunlu hale getirmiştir. Dişi farelerin
davranışları, östrus döngüsünün farklı evrelerine bağlı olarak değişkenlik
gösterdiğinden deneyin yapıldığı östrus döngüsünün dikkate alınması
gerekmektedir. Östrus döngüsünün belirlenmesi için vajinal örnek
toplanması yaygın olarak kullanılan bir prosedürdür. Çalışmamızda vajinal
sürüntü alınmasının strese benzer etkilere sahip olup olmadığını test ettik.
Yöntem: Swiss albino dişi farelerden 10 gün boyunca günde iki kez
vajinal sürüntü toplandı. Depresyon-benzeri davranışları test etmek için
kuyruktan asma, sükroz tercihi ve sıçratma testleri yapıldı. Kısa ve uzun
dönemli belleği değerlendirmek için nesne/nesnenin yeri öğretildikten 1
saat ve 24 saat sonra yeni nesne tanıma ve yeni yer tanıma testleri yapıldı.
Bulgular: Vajinal sürüntüleri toplanan dişi farelerde davranışsal
umutsuzluğun ve anhedoni-benzeri davranışın arttığı gözlendi. Vajinal
yayma grubu, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında hem kısa dönemli
hem de uzun dönemli bellekte bozulma olduğu saptandı.
Sonuç: Vajinal sürüntü toplamanın farelerde depresyon-benzeri
davranışların artmasına ve aynı zamanda kısa ve uzun dönemli
belleğin bozulmasına yol açtığını gözlemledik. Vajinal sürüntü toplama
prosedürünün stresli olması nedeniyle hayvan davranışını inceleyen
çalışmalarda östrus döngüsünün başka yollarla değerlendirilmesini
öneriyoruz.
Anahtar Sözcükler: Bellek, depresyon, östrus döngüsü, stres, vajinal
sürüntü