Amaç: Aile işlevlerindeki yetersizliklerin, çocuklarda ihmal, istismar
ve suça sürüklenme riskini artırdığı bildirilmiştir. Aile aidiyetinin ise
çocukları bu risklere karşı koruyan önemli etkenlerden birisi olduğu
belirtilmektedir. Bu çalışmada, sağlık tedbiri kararı ile bir ruh sağlığı
kliniğinde tedavileri yürütülmekte olan çocukların aile aidiyetleri ile
çocuğa ve aileye ilişkin risk etkenleri arasındaki ilişkinin araştırılması
amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmanın örneklem grubunu sağlık tedbiri kararı ile tedavileri
yürütülen 14 yaş üstü 57 ergen, kontrol grubunu ise aynı yaş diliminde
yer alan ancak tedbir kararı bulunmadan aynı klinikte tedavileri
sağlanmakta olan 42 ergen oluşturmaktadır. Gönüllülük esasına göre
çalışmaya alınan katılımcılara Anne Baba Tutum Ölçeği ve Aile Aidiyeti
Ölçeği uygulanmıştır. Ebeveynlerle ise sosyodemografik bilgi formundaki
bilgiler gözden geçirilmiştir.
Bulgular: Sağlık tedbir kararı bulunan çocukların sınıf tekrarı yapma,
olumsuz bir yaşam olayına maruz kalma, aile içi fiziksel ve sözel şiddete
uğrama, parçalanmış aile sisteminde yaşama, annede ruhsal hastalık
varlığı, aile üyelerinde suça karışma öyküsü kontrol grubundaki çocuklara
kıyasla daha yüksek bulunurken, çok azının bir sosyal aktiviteye katıldığı,
ebeveynlerin eğitim ve gelir düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır.
Ayrıca, otoriter ve ihmalkâr ebeveyn tutumlarının daha belirgin olduğu
ve aile aidiyetlerinin düşük olduğu görülmüştür. Uygulanan regresyon
analizinde, sağlık tedbiri kararı ile takip edilmekte olan çocukların aile
aidiyetlerinin sosyal aktiviteye katılımla arttığı, fiziksel şiddete uğramaları
ile de azaldığı ortaya çıkmıştır.
Sonuç: Çalışmamız, risk altında bulunan veya korunma ihtiyacı olan
çocuklarla yapılacak çalışmalarda aileye dönük müdahalelerin koruyucu,
önleyici ve iyileştirici olduğunu desteklemektedir.
Anahtar Sözcükler: Aile aidiyeti, çocuk, ebeveyn tutumu, ihmal, istismar