Amaç: Bu çalışmanın amacı Parkinson hastalarının uyku kalitesini
değerlendirmek için geliştirilen “SCOPA Uyku Ölçeği”nin (SCOPA-SLEEP)
Türkçe formunu oluşturarak, psikometrik özelliklerini test etmektir.
Yöntem: Metodolojik türde planlanan araştırmanın verileri Mayıs-Aralık
2017 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinin nöroloji polikliniğinde,
Parkinson hastaları ile yüz yüze görüşülerek elde edilmiştir. Parkinson
hastalığı dışında nörolojik hastalığı olmayan 18 yaş ve üzeri 105 gönüllü
hasta araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. SCOPA Uyku Ölçeğinin
çeviri-geri çeviri tekniği ile Türkçe çevirisi yapılmış, kapsam geçerliğini
sınamak için uzman görüşleri alınmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizleri
için madde-toplam puan korelasyonu, test-tekrar test korelasyonu, iç
tutarlılık analizinden yararlanılmış; yapı geçerliği için açımlayıcı faktör
analiz teknikleri (AFA), ölçüt geçerliği için Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi
(PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ) uygulanmıştır. Faktör analizi için
veri uygunluğu Kaiser-Meyer Olkin (KMO) ve Bartlett’s testi kullanılarak
incelenmiştir.
Bulgular: Faktör yükleri 0,743 ile 0,901 arasında değişen SCOPA Uyku
Ölçeği Türkçe formu orijinal ölçeğe uygun olarak iki faktörlü yapı
göstermiştir. Cronbach alfa katsayısı ölçeğin gece uykusu alt boyutu için
0,907, gündüz uykululuğu alt boyutu için 0,906 olarak hesaplanmıştır.
Test-tekrar test değerlendirmesinde korelasyon katsayıları gece uykusu
alt boyutunda 0,948 ve gündüz uykululuğu alt boyutunda 0,956 olarak
saptanmıştır. Ölçeğin gece uykusu alt boyutu ile PUKİ, gündüz uykululuğu
alt boyutu ile EUÖ arasında pozitif korelasyonlar elde edilmiştir.
Sonuç: SCOPA Uyku Ölçeği Türkçe formu Parkinson hastalarının uyku
kalitesi değerlendirmesinde kullanılabilecek geçerlik ve güvenirlikte bir
araçtır.