Öne Çıkan Noktalar
Türkçe Özet
Amaç: Çalışmamızın amacı sosyal anksiyete bozukluğu (SAB) olan
hastalarda bağlanma örüntülerinin ve Gözler Testi ile ölçülen zihin
kuramı yetisinin sağlıklı kontroller ile karşılaştırılmasıdır. Çalışmamızın
bir diğer amacı ise SAB hastalarında bağlanma özellikleri, zihin kuramı
yetisi ve hastalık şiddeti arasındaki ilişkileri araştırmaktır.
Yöntem: SAB tanısıyla takip edilmekte olan 47 ardışık hasta ile 50 sağlıklı
kontrol çalışmaya dahil edildi. Tüm katılımcılara sosyodemografik veri
formu, SCID-I Yapılandırılmış Klinik Görüşmesi Hasta Formu, Beck
Depresyon Envanteri (BDE), Gözlerden Zihin Okuma Testi (Gözler Testi),
Liebowitz Sosyal Anksiyete Ölçeği (LSAÖ), Yakın İlişkilerde Yaşantılar
Envanteri (YİYE) ve Durumsal ve Sürekli Kaygı Envanteri (DSKE) uygulandı.
Bulgular: SAB grubunun BDE, LSAÖ kaygı ve kaçınma, YIYE kaygı ve
kaçınma, DSKE durumsal ve sürekli kaygı skorları kontrollere daha göre
yüksek, Gözler Testi skoru ise daha düşük bulundu. BDE, DSKE durumsal
ve sürekli kaygı puanları kontrol edildiğinde iki grup arasındaki Gözler
Testi puan farklılığının devam ettiği görüldü. SAB grubunda hem YİYE
kaygı hem de YİYE kaçınma puanları LSAÖ kaygı ve kaçınma puanlarıyla
ilişkili bulundu. Gözler Testi puanı LSAÖ kaygı ve LSAÖ kaçınma
puanlarıyla ilişkili bulundu. Regresyon analizinde Gözler Testi, YİYE kaygı
ve kaçınma puanlarının hem LSAÖ kaygı hem de LSAÖ kaçınma puanları
üzerine etki ettiği görüldü.
Sonuç: SAB’da zihin kuramı işlevlerinin sağlıklı kontrollere göre bozuk
olduğu ve bu farklılığın anksiyete veya depresyon düzeylerinden
bağımsız olduğu görülmüştür. Bağlanmada kaygı ve kaçınma boyutu
SAB hastalık şiddetini olumsuz etkilemektedir. Zihin kuramı yetisinin SAB
şiddeti ile ters yönde ilişkili bulunması sosyal bilişi geliştirmeye yönelik
müdahalelerin SAB’da hastalık şiddetini azaltacağını düşündürmektedir.