Retinal Sinir Lifi Tabakası Kalınlığı Multipl Sklerozlu Hastalarda Dizabilite Düzeyi, Serum ve Beyin Omurilik Sıvısı Nörofilament Düzeyi ile İlişkilidir

Cihat UZUNKÖPRÜ , Nur YÜCEYAR , Suzan GÜVEN YILMAZ , Filiz AFRASHI , Özgül EKMEKÇİ ,Dilek TAŞKIRAN
2021 Mart - 58 (1)
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar


Türkçe Özet

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı Peripapiller Retina Sinir Lifi Tabakası
(pRNFL) kalınlığının Multipl Skleroz’lu (MS) hastalarda aksonal
dejenerasyonun bir biyobelirteci olduğunu doğrulamak ve Nörofilament
ağır zincir (NfH) ve nitrotirozin (NT) ile ilişkisini değerlendirmektir.
Yöntem: Çalışmaya 30 adet Relapsing-Remitting MS hastası (RRMS), 16
adet sekonder progresif MS (SPMS) hastası ile yaş ve cinsiyet açısından
benzer özellik gösteren 29 kişiden oluşan kontrol grubu (21 sağlıklı
kontrol, 8 hasta kontrol) alınmıştır. Katılımcıların serum ve/veya beyin
omurilik sıvısında (BOS) NfH ve NT düzeyleri ve Optik koherans Tomografi
(OCT) ile pRNFL kalınlıkları ölçülmüştür. Klinik sonuçların Multipl Skleroz
Fonksiyonel Kompozit (MSFC) skoru ve Genişletilmiş Özürlülük Durum
Ölçeği (EDSS) ile ilişkisi incelenmiştir.
Bulgular: RRMS hastalarının BOS NfH/NT düzeyleri (99 pg/mL, 107,52 nM
sırayla) kontrollere (74 pg/mL, 48,72 nM) göre anlamlı derecede yüksek
saptandı (p<0,0001) ancak bu ilişki serum örneklerinde görülmedi. SPMS
hastalarında serum NfH/NT düzeyleri (111,25 pg/mL, 1251,77 nM sırayla)
RRMS ve kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek saptanırken pRNFL
kalınlıkları da (79 µm) RRMS (98,50 µm) ve kontrol grubuna (108 µm)
göre anlamlı derecede düşüktü (p<0,0001). pRNFL kalınlığı hem RRMS
hem de SPMS hastalarında tüm özürlülük parametreleri (EDSS, İz Sürme
Testi, 9 Delikli Çivi Testi ve PASAT) ile korele saptandı (p<0,001, p=0,02,
p=0,03, p=0,02 sırayla). RRMS ve SPMS hastalarında serum ve/veya BOS
NfH düzeyi ile EDSS arasında pozitif korelasyon gözlendi (p<0,001, p=0,02
sırayla). Bunlara ek olarak MS’in her 2 klinik formunda da pRNFL kalınlığı
ile serum ve/veya BOS NfH düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanırken
(p<0,01, p<0,001 sırayla) benzer ilişki NT düzeyleri ile gözlenmedi.
Sonuç: Bu çalışma, MS hastalarında pRNFL kalınlığı ve serum/BOS NfH’nin,
mevcut hastalık seyri ve kesitsel özürlülük ölçümü ile ilişkili olan güvenilir
ve kantitatif biyobelirteçler olduğunu göstermiştir.