Öne Çıkan Noktalar
Türkçe Özet
Amaç: Bozulmuş uyku kalitesi ve uyku hijyeni, vardiyalı çalışanlarda
yaşam kalitesinin bozulmasına yol açarak zihinsel ve fiziksel sağlık için
zararlı olabilmektedir. Çalışmamızda uyku kalitesindeki bozulmanın veya
kötü uyku hijyeninin varlığı,var ise, sağlıkla ilgili sonuçları üzerindeki
etkilerini göstermeyi amaçladık.
Yöntem: Çalışmaya prospektif olarak 90 vardiyalı ve 66 vardiyasız
sağlık çalışanı dâhil edildi. Katılımcılar Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi
(PUKİ), Uyku Hijyen İndeksi (UHİ), Epworth Gündüz Uykululuk Ölçeği,
Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Beck Depresyon ve Beck Anksiyete
Ölçekleri ile değerlendirmeler yapıldı.
Bulgular: Toplam PUKI skorları vardiyalı çalışanlarda artış eğilimi
gösterse de, uykuya dalmada gecikme dışında toplam skorlarda ve alt
bölümlerde anlamlı bir fark gözlenmemiştir. UHİ toplam puanının
artması vardiyalı çalışanlarda uyku hijyeninin daha kötü olduğunu
göstermiştir (p=0,002). Gün içerisinde kısa uyku ihtiyacında artış, yatağa
gitme ve yataktan kalkma saatlerinde günden güne değişiklik ve yatakta
kalma süresinde normalden daha uzun olduğu saptanmıştır. (p: 0,001,
p: 0,001, p: 0,001, p: 0,001, p: 0,001). UHİ, canlılık (r=-0,284, p=0,007),
sosyal fonksiyon (r=-0,323, p=0,002), zihinsel sağlık (r=-0,274, p=0,009)
ve hesaplanmış mental komponent toplam skoru (r=-0,302, p=0,004)
gibi QoL parametreleri üzerinde belirgin etkilere sahiptir.
Sonuç: Çalışmamızda vardiyalı sağlık çalışanlarında kötü uyku hijyeni ve
uzamış uykuya dalış süresinin yaşam kalitesindeki bozulmadan sorumlu
olabileceğini saptadık.