Bipolar Bozuklukta Iraksak ve Yakınsak Düşünme Sırasında Fonksiyonel Yakın Kızıl Ötesi Spektroskopi İle Ölçülen Prefrontal Aktivite

Yasemin HOŞGÖREN ALICI , Halise DEVRİMCİ ÖZGÜVEN , Emre KALE , Isıl YENİHAYAT , Bora BASKAK
2019 Haziran - 56 (2)
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar


Türkçe Özet

Amaç: Biyografik araştırmalar ve bazı kontrollü çalışmalar bipolar
bozukluk (BB) ve yaratıcılık arasında bir ilişki olabileceğine işaret
etmektedir. Bu ilişkinin nörobiyolojik temelleri açık değildir. Yaratıcılığın
tanımı konusunda uzlaşı olmasa da yakınsak ve ıraksak yaratıcılığı ölçmek
amacıyla alternatif kullanımlar testi (AuT) ve uzak ilişkili düşünme testi
(RAT) sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, BB vakalarında AuT ve
RAT sırasında prefrontal korteks (PFC) aktivitesinin fonksiyonel yakınkızılötesi
spektroskopi (fNIRS) aracılığı ile incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Remisyonda olan 31 BB olgusu ve 27 sağlıklı kontrol çalışmaya
alınmıştır. Katılımcıların ıraksak ve yakınsak düşünme görevleri sırasında
(AuT ve RAT uygulanırken) sergiledikleri PFC aktivitesi fNIRS aracılığı
ile kaydedilmiştir. Biz özellikle, bu iki görev alanına göre PFC içindeki
aktivitenin antero-posterior ayrışmasıyla ilgilenmekteydik.
Bulgular: Hasta grubun hem AuT hem de RAT sırasında sağlıklı kontrollere
göre daha düşük performans sergiledikleri görülmüştür. AuT ve RAT iki
grupta farklı aktiviteler ile ilişkiliydi. Vaka grubunda RAT sırasında, kontrol
grubunda ise AuT sırasında anterior PFC (aPFC) aktivitesi posterior PFC
(pPFC) aktivitesinden daha yüksek bulunmuştur. aPFC aktivitesi vaka
grubunda RAT performansı ile negatif korelasyon göstermektedir.
Sonuç: aPFC’deki aktivite artışı, BB’de düşük yakınsak yaratıcılık
performansının nöro-anatomik korelatı olabilir.