E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Şizofreni Hastaları ve Birinci Derece Yakınlarında Zihin Kuramı ve Duygu Tanımanın Değerlendirilmesi
1 Departmen of Psychiatry, Ondokuz Mayıs University School of Medicine, Samsun, Turkey  
2 Department of Psychiatry, Sokrates Psychiatry Center, İzmir, Turkey  
Arch Neuropsychiatry 2016; 53: 338-343
DOI: 10.5152/npa.2016.10223
396 kez okundu, 328 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Şizofreni, zihin kuramı, duygu tanıma
Özet

Amaç: Sosyal biliş, kişinin kendisiyle diğerleri arasındaki ilişkinin tasarımlarını yapılandırabilme, bu tasarımları sosyal davranışları esnek bir şekilde yönlendirebilmek için kullanabilme becerisidir. Sosyal bilişi en iyi açıklayan ve en çok çalışılan modeller zihin kuramı (ZK) ve duygu tanımadır. Bu çalışmada şizofreni hastaları ve birinci derece akrabalarında ZK ve duygu tanıma bozukluklarının saptanması amaçlanmıştır.

 

Yöntem: Çalışmaya 30 remisyonda şizofreni hastası, şizofreni hastalarının birinci derece akrabaları (s=30) ve yaş ve eğitim süresi açısından hastalar ile eşleştirilmiş 30 sağlıklı gönüllü dâhil edildi. Çalışmaya katılan hasta grubuna sosyodemografik ve klinik verileri içeren bilgi formu, Pozitif ve Negatif Semptom Ölçeği (PANSS), Dokuz Eylül Zihin Teorisi Ölçeği (DEZTÖ),Gözlerden Zihin Okuma Testi, Yüzde Dışa Vuran Duyguları Tanıma Testi (YDTT), Yüzde Dışa Vuran Duyguları Ayırt Etme testi (YDAT) uygulandı.

 

Bulgular: Şizofreni hastalarında ve akrabalarında ZK ve duygu tanımanın  bozuk olduğu saptandı. ZK ve duygu tanıma performansları kötüden iyiye doğru şizofreni grubu, aile grubu ve kontrol grubu sırasını izledi. DEZTÖ alt ölçekleri değerlendirildiğinde İroni dışındaki bütün alt bileşenlerde şizofreni hastaları kötü performans gösterdi. Aile grubunda Empati alt bileşeni sağlıklı kontrollerle benzer performans gösterirken, İkinci Derece Yanlış İnanç (İDYİ), metafor, faux pas(pot kırma, gaf yapma) alt bileşenleri ise hasta grubuyla benzer performans gösterdi. Birinci Derece Yanlış İnanç (BDYİ) alt ölçeğinde ise DEZTÖ toplamda olduğu gibi her üç grup arasında fark vardı. En kötü performansı hasta grubu, daha sonra aile grubu, en iyi performansı ise kontrol grubu gösterdi.

 

Sonuç: Hem atak döneminden bağımsız olarak remisyon döneminde hem de hastalık belirtisi olmayan birinci derece akrabalarda ZK ve duygu tanıma bozukluklarının saptanması, şizofreni için hastalık döneminden bağımsız sürekli bir değişken olabileceği görüşünü desteklemektedir.

 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017