E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Multipl Sklerozda Disfaji Değerlendirme Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlik ve Güvenirliği
1 Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hemşirelik Yüksek Okulu, İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı, Ankara, Türkiye  
2 Yüksek İhtisas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye  
3 Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Nöroloji Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye  
4 Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü, Ankara, Türkiye  
5 Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Biyoistatistik Bilim Dalı Başkanlığı, Ankara, Türkiye  
Arch Neuropsychiatry ; : -
DOI: 10.5152/npa.2016.18105
615 kez okundu, 54 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Disfaji, geçerlik, güvenirlik, multipl skleroz
Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı multipl sklerozlu hastalarda disfajiyi değerlendirmek için geliştirilen Multipl Sklerozda Disfaji Değerlendirme Ölçeği (Questionnaire for the Assessment of DYsphagia in MUltiple Sclerosis; DYMUS) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemektir.

 

Yöntem: Bu metodolojik araştırma bir eğitim hastanesinin nöroloji klinik ve polikliniğinde15 Mart-15 Eylül 2015 tarihleri arasında uygulanmıştır. Çalışmanın örneklemini 18 yaş ve üstünde, multipl skleroz tanısı kesinleşmiş, Türkçe iletişim kurulabilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 117 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında tanımlayıcı bilgi formu, DYMUS ve Yeme Değerlendirme Aracı (Eating Assessment Tool; EAT-10) kullanılmıştır. Ölçeğin dil geçerliği için çeviri-geri çeviri yöntemi uygulanmış, içerik geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin ölçüt geçerliğini sınamak amacıyla eş zamanlı olarak EAT-10 ve Kurtzke Genişletilmiş Özürlülük Durumu Ölçeği (Kurtzke’s Expanded Disability Status Scale; EDSS) kullanılmıştır. Çalışmada bir hafta arayla 37 hastada test-tekrar test uygulaması yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesi için tanımlayıcı istatistikler, faktör analizi, Kappa analizi, güvenirlik analizi ve korelasyon analizi uygulanmıştır.

 

Bulgular: Faktör analizinde ölçeğin iki faktörden oluştuğu ve faktör yapısının ölçeğin orijinal formuyla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Çalışmada DYMUS ile EAT-10 (r=0,90, p<0,001) ve EDSS ortalama puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur (r=0,49, p<0,001). Toplam ölçeğin iç tutarlığının yüksek olduğu (Cronbach alfa katsayısı=0,91); katılar için disfaji ve sıvılar için disfaji alt-boyutlarında ise Cronbach alfa katsayısının sırasıyla 0,88 ve 0,83 olduğu bulunmuştur. Toplam ölçek ve alt-boyutlar yüksek test-tekrar test tutarlığı göstermiştir (r=0,79-0,95, p<0,001).

 

 

Sonuç: Bu çalışmada DYMUS Türkçe formunun multipl sklerozlu hastalarda disfajiyi değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir araç olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017