E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Multipl Skleroz Hastalarında Yorgunluğun Depresyon, Özürlülük ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi
1 Clinic of Neurology, Okmeydanı Training and Research Hospital, İstanbul, Turkey  
2 Department of Neurology, Bezmialem Vakıf University Faculty of Medicine, İstanbul, Turkey  
3 Clinic of Neurology, Bayrampaşa State Hospital, İstanbul, Turkey  
Arch Neuropsychiatry 2015; 52: 247-251
DOI: 10.5152/npa.2015.8714
376 kez okundu, 590 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Multipl skleroz, yorgunluk, depresyon, yaşam kalitesi
Özet

Amaç: Yorgunluk subjektif ve nonspesifik bir semptom olduğundan değerlendirilmesi ve saptanması zordur. Yapılan çalışmalarda MS’li bireylerin %75-87’sinin yorgunluktan yakındığı, bunların 2/3’ünün hastalığın en kötü üç semptomundan biri olarak yorgunluğu gösterdikleri saptanmıştır. Bu çalışmada yorgunluk şikâyeti olan MS hastalarının yaşadıkları yorgunluğun şiddetini, sıklığını, niteliğini, özürlülük düzeyi ve depresyonla ilişkisini, yaşam kalitesine etkisini araştırmayı amaçladık.

 

Yöntem: Çalışmaya 84 kadın, 36 erkek olmak üzere toplam 120 MS olgusu alındı. Hastaların sosyodemografik özellikleri ve yorgunluk yaşayıp yaşamadıkları sorgulandı. Yorgunluğun varlığı ve ciddiyeti Fatigue Severity Scale (FSS) ile değerlendirildi. Şu andaki özürlülük durumu Expanded Disability Status Scale (EDSS) ile belirlendi. Tüm hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için Multiple Sclerosis Quality of Life-54 (MSQoL-54) anketi ve depresyon durumunun saptanması için Beck Depression Inventory (BDI) kullanıldı. FSS skoruna göre hastalar yorgun (≥4) ve yorgun değil (<4) olarak gruplandırıldı. Her iki grup yaş, cinsiyet, MS klinik tipi, MS hastalık süresi, EDSS skoru, BDI skoru ve MSQoL-54 ile karşılaştırıldı.

 

Bulgular: Çalışmanın sonucunda hastaların %70’i yorgun bulundu ve bunların %38’i yorgunluğu en büyük şikâyet olarak belirtti. Yaş, cinsiyet ve hastalık süresiyle yorgunluk arasında ilişki saptanmadı. Eğitim durumu ile zayıf negatif ilişki (p<0,05, r=-0,214) ve MS tipleriyle yorgunluk arasında istatistiksel olarak anlamlı (p<0,01) ancak zayıf bir ilişki (,228) olduğu görüldü. Yorgunluğu olan hastaların EDSS ve BDI skorları daha yüksekti. Ek olarak, FSS skorlarıyla EDSS ve BDI skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif korelasyon saptandı (r=0,404, r=0,476, p<0,01). Yorgunluğu olan hastaların yaşam kalitesi değerleri daha düşük bulundu (r=-0,58, p<0,01). Benzer olarak MSQoL-54 alt ölçekleriyle yorgunluk arasında da ters ilişki saptandı.

 

Sonuç: Bu çalışma, MS hastalarında yorgunluğun özürlülük ve depresyonla pozitif ilişkili olduğunu, yaşam kalitesi üzerine negatif etkili olduğunu göstermiştir. 

 

 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017