E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Çocukluk Travmaları, Erken Dönem Uyumu Bozucu Şemalar ve Kişilerarası Tarzlar Arasındaki İlişkiler
1 Ada Therapy Center, Antalya, Turkey  
2 Department of Psychology, Ankara University Faculty of Humanities, Ankara, Turkey  
3 Department of Psychology, Yüzüncü Yıl University Faculty of Arts, Van, Turkey  
Arch Neuropsychiatry 2015; 52: 226-232
DOI: 10.5152/npa.2015.7118
366 kez okundu, 98 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Erken dönem uyumu bozucu şemalar, şema alanları, kişilerarası şemalar, kişilerarası tarzlar, çocukluk çağı kötüye kullanımı ve ihmal
Özet

Amaç: Psikopatolojiye ilişkin bilişsel kuramlar genellikle çocukluk dönemindeki kötüye kullanım ve ihmalin erken dönem uyumu bozucu şemaların gelişimine neden olabileceğini öne sürmektedir. Şema odaklı yaklaşımda uyumu bozucu temel şemaların psikolojik belirtilerin ortaya çıkması ve sürmesinde önemli bir belirleyici olduğu kabul edilmektedir. Psikolojik problem yaşayan bireylerde psikososyal bozulmalar genellikle belirti şiddetiyle ilişkili bulunmaktadır. Bununla birlikte, şimdiye kadar psikososyal işlevsellik, erken dönem travmatik yaşantılar ve temel şemalar arasındaki ilişkiler yeterince çalışılmamıştır. Bu çalışmanın amacı klinik olmayan yetişkinlerde uyumu bozucu kişiler arası tarzlar, çocukluktaki olumsuz deneyimler ve temel şemalar arasındaki ilişkileri ele almaktır.

 

Yöntem: Araştırmaya 300 yetişkin (%58’i kadın) katılmıştır. Katılımcılar bir sosyo-demografik soru formu, Young Şema Ölçeği, Çocukluk Travmaları Ölçeği ve Kişilerarası Tarz Ölçeği’ni doldurmuştur.

 

Bulgular: Hiyerarşik regresyon analizleri demografik özellikler ve çocukluk dönemi travmaları kontrol edildikten sonra kopukluk ve reddedilmişlik, bozulmuş sınırlar şema alanlarının uyumu bozucu kişilerarası stilleri yordadığını göstermiştir. Duygudan kaçınan, manipülatif tarz ve alaycı tarzla çocuklukta cinsel kötüye kullanım arasındaki ilişkilere erken dönem uyumu bozucu şemalar tarafından aracılık yapılmaktadır. Olumsuz bilişsel şemalar duygusal kötüye kullanımla duygudan kaçınan tarz ve kaçınan tarz arasındaki ilişkilere aracılık yaptığı gibi fiziksel kötüye kullanımın kaçınan ve alaycı kişilerarası tarzla ilişkisinin aracı değişkendir.

 

Sonuç: Yetişkinlerde kişiler arası tarzlar çocukluk dönemi travmatik yaşantılarıyla ilişkilidir. Çocukluk travmaları ve uyumu bozucu kişilerarası tarzlar arasındaki manidar ilişkilerde erken dönem uyumu bozucu şemalar aracı rol oynamaktadır.

 

 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017