E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Uyku Yoksunluğunun Duygudurum Profili ve Dissosiyasyon Üzerine Etkisi ve Biyokimyasal Değişimlerle İlişkisi
1 Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Konya, Türkiye  
2 Afşin Devlet Hastanesi, Psikiyatri Kliniği, Kahramanmaraş, Türkiye  
3 Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Konya, Türkiye  
4 Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikiyatri Anabilim Dalı, Van, Türkiye  
Arch Neuropsychiatry 2015; 52: 83-88
DOI: 10.5152/npa.2015.7116
302 kez okundu, 370 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Uyku yoksunluğu, dissosiyasyon, duygudurum, biyokimyasal değişim
Özet

Amaç: Uyku yoksunluğu hem uykunun fonksiyonlarının anlaşılması için sağlıklı bireylerde hem de depresif hastalarda tedavi amacıyla uzun yıllardır uygulanan bir yöntemdir. Çalışmamız, sağlıklı bireylerde bir gecelik uyku yoksunluğunun duygudurum, dissosiyasyon ve düşünce supresyonu üzerine etkisi ile bu değişkenlerle ilişkili olduğu bilinen hormonal değerler arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır.

 

Yöntem: Çalışmaya katılım şartlarını taşıyan 16’sı erkek 16’sı kadın 32 sağlıklı bireye bir gecelik total uyku yoksunluğu uygulandı. Bireylerden uykusuzluk öncesi ve sonrası kortizol, Dihidroepiandosteron-Sülfat (DHEA-S) ve Tiroid Fonksiyon Testleri (TFT) için kan örnekleri alındı. Uyku yoksunluğunun duyguduruma etkisinin değerlendirilmesi için Duygudurumları Profili (DDP), dissosiyatif belirtiler için Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği (DES) ve düşünce supresyonunun değerlendirilmesi amacıyla Beyaz Ayı Supresyon Envanteri (BASE) uygulandı.

 

Bulgular: Uyku yoksunluğu uygulanan bireylerde DDP’nin depresyon ve dinçlik-aktivite alt ölçek puanlarında düşme, yorgunluk puanlarında yükselme görüldü. DES puanları uyku yoksunluğu sonrası istatistiksel olarak önemli derecede artarken, BASE puanlarında anlamlı bir azalma tespit edildi. Uyku yoksunluğu sonrası kortizol seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bir değişim elde edilememişse de; Tiroid Stimülan Hormon (TSH), serbest T3 ve T4 (sT3, sT4) ve DHEA-S seviyelerinde anlamlı derecede artış tespit edildi. DDP depresyon alt ölçek puanında azalma ve yorgunluk alt ölçek puanında artma, uyku yoksunluğu sonrası sT4 seviyesi artan bireylerde istatistiksel olarak anlamlı bulundu.

 

Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarına göre bir gecelik uyku yoksunluğu depresif duygudurumda azalma, dissosiyatif belirtilerde artış ve istenmeyen düşüncelerin bilinçli olarak bastırılması eğiliminin azalmasına yol açmıştır. Uyku yoksunluğu sonrası DHEA-S seviyeleri artan bireylerde daha düşük depresyon puanlarının elde edilmesi, yüksek DHEA-S seviyelerinin stresin olumsuz etkisine karşı koruyucu etkisi olabileceği bilgisiyle örtüşmektedir.

 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017