E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Antipsikotik Kullanan Hastalarda Akatizinin Psikiyatrik Belirtiler, İntihar Eğilimi ve Diğer Hareket Bozuklukları ile İlişkisi
Arch Neuropsychiatry 2010; 47: 307-313
DOI: 10.4274/npa.y5587
553 kez okundu, 184 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Akatizi (ilaca bağlı), intihar, Parkinson hastalığı, ikincil diskinezi (ilaca bağlı)
Özet

Amaç: Akatizinin psikiyatrik belirtiler ve diğer hareket bozukluklarıyla ilişkisi konusundaki görüşler çelişkilidir ve intihar eğilimiyle arasındaki ilişkinin kanıt derecesinin vaka raporları düzeyinde olduğu öne sürülmüştür. Bu çalışmanın amacı akatizinin diğer hareket bozuklukları, psikiyatrik belirti şiddeti ve intihar eğilimi ile ilişkisinin araştırılmasıdır.

 

Yöntemler: Yeni bir antipsikotik başlanan ya da antipsikotik dozu yükseltilen ardışık hastalara (N=52), yatışlarının ilk haftasında, Barnes Akatizi Ölçeği (BAÖ) uygulanarak örneklem, akatizisi olan (AG) (N=27) ve akatizisi olmayan (KG) (N=25) gruplara ayrılmıştır. Gruplar birbiriyle; sosyo-demografik özellikler, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Anormal İstemsiz Hareketler Ölçeği (AİHÖ), Birleşik Parkinsonizm Derecelendirme Ölçeği-motor muayene (BPDÖ-mm) ve tedavi özellikleri bakımından karşılaştırılmıştır.

 

Bulgular: AG’de, psikiyatrik belirti şiddeti, anksiyete düzeyi, intihar eğilimi ve diskinezi derecesi daha yüksektir. Depresif belirtiler ve parkinsonizm derecesi bakımından farklılık bulunmamıştır. AG’de antipsikotik maruziyeti daha uzun, çoklu antipsikotik kullanımının daha sıktır.

 

Sonuç: AG’de diskineziler daha şiddetliyken, parkinsonizm belirtilerinin KG’den farksız olması, parkinsonizm ve akatizinin birbirini maskelediğine ya da patolojik yolaklarının farklı olduğuna işaret etmektedir. Anksiyete ve genel psikiyatrik belirti şiddetindeki yükseklik, akatizinin neden olduğu disforiye bağlıdır ya da arada karşılıklı bir ilişki olabilir. Gruplar arasında HDDÖ-toplam puanı bakımından fark yokken, ölçeğin intihar maddesi puanının AG’de daha yüksek bulunması dikkat çekicidir. Bu durum akatizideki intihar eğiliminin, depresif belirtilerden çok anksiyete/disfori ile ilişkili olduğunu ve dürtüsel bir örüntüsünün olabileceğini düşündürmektedir. Bulgularımız, akatizinin intihar bakımından bir risk etmeni olarak göz ardı edilmemesi gerektiğine işaret etmektedir. Toplam antipsikotik maruziyetinin AG’de KG’den uzun olması, bilgimiz dâhilinde ilk kez saptanmış bir bulgudur ve daha geniş örneklemlerde araştırılmalıdır. 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017