E-ISSN 1309-4866
Gözden Geçirme
Botulinum Toksini: Tarihçe, Etki Mekanizması, Uygulama, Terapötik Kullanım
1 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Nöroloji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye  
Arch Neuropsychiatry 2010; 47: 1-5
DOI: 10.4274/npa.y5925
386 kez okundu, 208 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Botulinum toksini, tarihçe, etki mekanizması, uygulama,endikasyon
Özet

Botulinum toksini (BoNT, BTX),  Clostridium Botulinum denilen sporlu, anaerob, hareketli gram pozitif özellikte çubuk şeklinde bir  bakteri tarafından üretilir. Bilinen en güçlü nörotoksin olan BoNT doğal yaşamda etken olarak karşımıza en sık kontamine gıda intoksikasyonu, bakterinin infant gastrointestinal sistemine veya yara enfeksiyonuna yerleşip çoğalması şeklinde çıkabilir. BoNT, antijenik ve serolojik olarak farklı fakat yapısal olarak benzer yedi nörotoksin tipine ayrılmaktadır: A, B, C (C1 ve C2), D, E, F ve G, BoNT’nin hikayesi 1817 yılında Alman hekim ve şair Justinus Kerner’in, iskelet kaslarında paralizi ve parasempatik fonksiyon kaybına yol açan gıda intoksikasyonu fark edip etkeninin St Vitus dansı, hipersalivasyon ve hiperhidrozis gibi bozuklukların tedavisinde kullanılabileceğini ileri sürmesiyle başlamıştır. 1973’te Oftalmolog Dr Alan B Scott strabismusu düzeltmek için göz kaslarına BoNT enjekte edilen maymunlarda başarılı sonuçlar elde etmiştir. Dr Scott’un bu yayınından sonra BoNT’nin terapötik alanda kullanımı başlamıştır. BoNT’in etkisini nöromusküler bileşke  (NMB) üzerinden gösterir BoNT, nöromusküler bileşkede motor noron iletisini inhibe ederek çizgili kasların kasılmasını, düz kasların gama norönlarını etkileyerek ise refleks hiperaktiviteyi  engelleyebilir. Toksin ayrıca parasempatik postganglionik kolinerjik liflerden de asetilkolin salınımını inhibe eder. Bu etki mekanizmaları BoNT’nin çeşitli endikasyonlarda tedavi amacıyla kullanımını sağlar. 

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017