E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Özellik Yaklaşımıyla Aleksitimiyi Ölçme-I: A Aleksitimi Ölçeği Madde Seçimi ve Faktör Yapısının Oluşturulması
1 Department of Psychology, The University of Texas at Austin, Austin, USA  
2 Department of Psychology, Fatih Sultan Mehmet Vakıf University School of Literature, İstanbul, Turkey  
3 Private Practice, Psychology, İstanbul, Turkey  
Arch Neuropsychiatry 2017; 54: 216-224
DOI: 10.5152/npa.2017.12769
48 kez okundu, 36 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Aleksimi, aleksitimi ölçeği, duygusal, bilişsel
Özet

Amaç: Aleksitiminin teorik yapısı nedeniyle mevcut ölçme araçlarının yapıyı ölçmek için yeterli olup olmadığının bilinmediği ve pek çok ölçme aracına ihtiyaç olduğu belirtilmektedir. Ayrıca mevcut ölçme araçlarının hepsinin farklı hata kaynaklarına sahip olduğu bildirilmektedir. Yapıyı ölçmek için Türkçe ölçme aracı olarak sadece Toronto Aleksitimi Ölçeği'nin eski ve yeni iki formu bulunmaktadır. Bu belirtilenler doğrultusunda bu çalışmada aleksitimiyi ölçmek için yeni bir ölçme aracının geliştirilmesi amacıyla madde seçimi, faktör yapısının oluşturulması amaçlanmıştır.

 

Yöntem: Hazırlanan 100 havuz maddesi ilk uygulamada 19-82 (ort.=35,05) yaşları arasındaki 628 kadın, 489 erkek toplam 1117 kişiye verilmiştir. Veri Açıklayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Madde Cevap Kuramı ile analiz edilmiş ve 28 madde seçilmiştir. 28 Maddeli yeni form ikinci uygulamada 18-30 (ort.=21,44) yaşları arasındaki 271 kız, 144 erkek toplam 415 üniversite öğrencisine uygulanmıştır.

 

Bulgular: Açıklayıcı Faktör Analizi sonuçlarında "Duygusal Deneyimleri Çözme ve İfade Etme", "Dışsal Odaklı Bilişsel Tarz", "Duyguları Bedenselleştirme Eğilimi", "Düşsel Yaşam ve İmgeleme", "Dürtüsel Davranma" olarak isimlendirilen beş faktörlü ve yapının "Duygusal", "Bilişsel" bileşenini temsil eden iki faktörlü iki ayrı çözüm elde edilmiştir. Elde edilen bu yapı bileşenleri, iyi model uyumu ve yüksek içtutarlılık göstermişlerdir. Bu uygulamada oluşturulan yeni formun iç tutarlılık, test-tekrar test güvenirliği, Toronto Aleksitimi Ölçeği ile ölçüt bağıntılı geçerliliği, Beş Faktör Kişilik Envanteri kısa formu ile ayırt edici geçerliliği test edilmiştir.

 

 

Sonuç: Elde edilen sonuçlar ölçeğin temel psikometrik gereklilikleri karşıladığını göstermiştir. Sonuçlar ilgili çalışmalar doğrultusunda tartışılmıştır.

 

Cite this article as: Tatar A, Saltukoğlu G, Alioğlu S, Çimen S, Güven H, Ay ÇE. Measuring Alexithymia via Trait Approach-I: A Alexithymia Scale Item Selection and Formation of Factor Structure. Arch Neuropsychiatry 2017; 54:216-224.

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017