E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Madde Yanıt Kuramıyla Öz Bildirim Türü Stres Ölçeği Geliştirme Çalışması-I: Madde
1 Teksas Üniversitesi Austin, Psikoloji Anabilim Dalı, Austin, ABD  
2 Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Edebiyat Fakultesi, Psikoloji Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye  
Arch Neuropsychiatry ; : -
DOI: 10.5152/npa.2017.18065
80 kez okundu, 0 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Stres ölçeği, zorlanma, bilişsel süreçler, biyopsikososyal model, madde yanıt kuramı
Özet

Amaç: Bu çalışmada stresle ilgili Türkçe araçların az sayıda olması göz önünde tutularak stresin ölçülmesine yönelik bir ölçek geliştirilmesi ve ölçeğin temel psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 

 

Yöntem: Bu çalışma, madde havuzu oluşturma ve madde seçme ile seçilen maddelerin psikometrik özelliklerinin incelenmesi olarak iki süreç ve üç çalışmadan oluşmuştur. 1. Çalışmada 130 madde 18-77 yaşları arasında 611 kişiye, seçilen 80 madde 2. çalışmada 18-68 yaşları arasında 2223 kişiye ve son forma alınan 36 madde ise 3. çalışmada 18-79 yaşları arasında 1969 kişiye uygulanmıştır. Ayrıca 3. çalışmada kriter bağıntılı geçerlik çalışması için 163 kişi Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri'ni, 113 kişi Beck Anksiyete Envanteri'ni, 104 kişi Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'ni, 107 kişi Beck Depresyon Envanteri'ni ve 265 kişi Algılanan Stres Ölçeği'ni cevaplamıştır. Test-tekrar test çalışması kapsamında 119 kişi iki hafta, 111 kişi de üç hafta sonra, son formu yeniden doldurmuştur. 

 

Bulgular: 1. Çalışmada 130 maddeden, madde-ölçek toplam puan korelasyonu 0,30'un altında yer alarak ölçek bütünü ile zayıf ilişkili görünen 54 madde atılmış, 57 madde aynen alınmış, 19 maddenin de cümle yapılarında değişiklik yapılmıştır. Ayrıca 4 yeni madde daha eklenerek 2. çalışma için 80 madde hazırlanmıştır. 2. Çalışmada "Fizyolojik Tepki/Zorlanma" alt boyutu ve "Psikolojik/Bilişsel Süreçler" alt boyutu olmak üzere iki faktörlü yapı belirlenip, Madde Yanıt Kuramı kullanılarak 36 madde seçilmiştir. 3. Çalışmada açıklayıcı faktör analiz ile 2. çalışmadaki iki boyutlu yapı aynen bulunmuştur. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları ise modelin veriye uyumunu göstermiştir. Ölçeğin bütünü için 0,94, Fizyolojik Tepki/Zorlanma alt boyutu için 0,90, Psikolojik/Bilişsel Süreçler alt boyutu için 0,91 iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Ölçeğin bütünü ile kriter olarak alınan diğer ölçekler arasında 0,22 ile 0,63 arasında değişen korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Test-tekrar test çalışmasında da ölçek bütünü için ilk uygulama ile hem iki hem de üç hafta sonraki uygulama arasında 0,88 korelasyon katsayısı bulunmuştur.

 

Sonuç: Elde edilen sonuçlar geliştirilen ölçeğin geçerlik çalışmalarıyla desteklenmek koşuluyla temel psikometrik gereklilikleri taşıdığını göstermiştir.

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017