E-ISSN 1309-4866
Araştırma Makalesi
Belirsizlikle İlişkili Düşüncelerin Ulaşılabilirliği Üzerinde Psikolojik Dışlanmanın Etkisi
1 Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Psikoloji Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye  
Arch Neuropsychiatry ; : -
DOI: 10.5152/npa.2017.19342
65 kez okundu, 0 kez indirildi

Anahtar Kelimeler: Psikolojik dışlanma, belirsizlik yönetimi, belirsizlikle ilişkili düşüncelerin ulaşılabilirliği, sözcüksel karar görevi
Özet

Amaç: İnsanoğlu hayatta kalabilmek için bir gruba ait olma ihtiyacı hisseder. Bu nedenle, gruptan dışlanmaya dair ipuçlarını tespit edecek bilişsel beceriler geliştiririz. Gruptan dışlanmak tıpkı kişisel belirsizlik hissetmek gibi tehdit edici bir durumdur. Geçici İhtiyaç Tehdidi Modeli’nde, psikolojik dışlanmanın kişisel ve durumsal belirsizlik hissine yol açabileceği öne sürülmektedir. Buna göre, psikolojik dışlanma kişinin içinde yaşadığı dünyayı anlamlandırma ve nasıl davranacağını kontrol etme ihtiyaçlarını tehdit ettiğinden, insanları kişisel belirsizlikle yüz yüze getirmektedir. Bildiğimiz kadarıyla, psikolojik dışlanmanın davranışlar üzerindeki etkisinde, belirsizliğin rol oynadığına yönelik bu iddiayı doğrudan sınayan deneysel bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada psikolojik dışlanma manipülasyonunun ardından belirsizlikle ilişkili düşüncelerin ulaşılabilirliğindeki artışı incelemek amaçlanmaktadır.

 

Yöntem: Psikolojik dışlanmayı manipüle edebilmek amacıyla tüm katılımcılar Sanal Top Oyununu oynamış ve ardından, yer aldıkları deney koşuluna bağlı olarak, ya oyundan önce ya da sonra bir oyalama görevi tamamlamışlardır. Ardından, belirsizlikle ilişkili düşüncelerin ulaşılabilirliğini ölçmek için kullanılan sözcüksel karar görevini tamamlamışlardır.

 

Bulgular: Araştırmada elde edilen bulgular psikolojik dışlanmaya maruz kalan katılımcıların belirsizlikle ilişkili kelimelere, soyut kelimelere kıyasla daha hızlı tepki verdiklerini göstermektedir. Bunun yanı sıra, beklenildiği gibi, kontrol koşulunda, katılımcıların belirsizlikle ilişkili kelimeler ile soyut kelimelere gösterdikleri tepki zamanları arasında anlamlı fark yoktur.

 

Sonuç: Bu bulgulara dayanarak, psikolojik dışlanmaya maruz kalmanın belirsizlikle ilişkili düşüncelerin ulaşılabilirliğini arttırdığını söyleyebiliriz. Bulgulara dair bu yorumumuzun doğru olduğu kabul edilirse, elde edilen bu bulguların, belirsizlikle ilişkili endişelerin, psikolojik dışlanmaya gösterilen tepkilerin önemli bir öncülü olduğu yönündeki iddiayı destekleyen, deneysel bir veri sağladığı söylenebilir.

Anahtar Kelime
Yazarlar
Tümü
Yazar Köşesi
Duyurular
Anket
AVES | Copyright © 2017 Türk Nöropskiyatri Derneği | Son Güncelleme: 03.10.2017